เครื่องวัดออกซิเจนปลายนิ้ว ช่วยติดตามอาการโควิด-19

เครื่องวัดออกซิเจน

เครื่องวัดระดับออกซิเจนในเลือด หรือ เครื่อง Pulse Oximeter เป็นอีกหนึ่งอุปกรณ์ที่กำลังจะเป็นที่นิยมในการเอามาตรวจหาเชื้อ โควิด -19 ในประเด็นของการช่วยติดตามอาการของผู้ป่วยที่ติดเชื้อ โควิด -19 ทั้งผู้ป่วยที่รักษาตัวที่โรงพยาบาล และ ที่บ้าน โดยใช้ เครื่องวัดออกซิเจน

สิ่งแรกที่เราควรจะรู้เกี่ยวกับอุปกรณ์ชนิดนี้ ก็คือ Pulse Oximeter มันไม่ใช่เครื่องมือที่เอาไว้ใช้ในการ ‘วินิจฉัย’ ว่าคุณนั้นได้ติดเชื้อ โควิด -19 หรือไม่ แต่มันเป็นอุปกรณ์ที่เอาไว้ติดตามอาการ ที่จะใช้กับผู้ป่วยที่ติดเชื้อของ โควิด -19 แล้ว โดยที่แพทย์จะใช้เครื่องมือวัดค่าการเต็นของหัวใจ และ ตรวจวัดระดับออกซิเจนที่อยู่ในเลือดของเราโดยใช้ เครื่องวัดออกซิเจน

กรมการแพทย์ได้จัดการแบ่งระดับอาการของ ผู้ติดเชื้อ โควิด -19 ออกเป็น 3 กลุ่ม คือ

กลุ่มที่1  สีเขียว: ไม่แสดงอาการ หรือมีอาการเพียงเล็กน้อย เช่น ไอ ไข้ มีน้ำมูก

กลุ่มที่2 สีเหลือง: เป็นอาการที่ไม่รุนแรงมาก แต่ก็มีอาการเหนื่อยหอบ หายใจเร็ว หรือมีความเสี่ยง / โรคประจำตัว

กลุ่มที่3 สีแดง: มีอาการเหนื่อยหอบ หายใจลำบากติดขัด หรือ เอกซเรย์พบว่าปอดมีอาการอักเสบรุนแรง และ มีระดับออกซิเจนอยู่ในเลือดต่ำกว่า 95% หรือ มีภาวะออกซิเจนในเลือดลดลงหลังออกแรงเยอะ (Exercise – induced Hypoxia)

โดยที่จะมีกลุ่มสีเขียว ที่จะได้เข้ารับการรักษาอยู่ในโรงพยาบาลสนาม หรือ Hospitel ส่วนกลุ่มสีเหลือง และ กลุ่มสีแดงต้องเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาลเท่านั้น ระหว่างรอการประสานงานหาเตียงพักอยู่ที่บ้าน

จากกลุ่มทั้ง 3 ระดับนี้ของผู้ติดเชื้อ หรือ ผู้ป่วย หากว่าผู้ป่วยทั้งสามกลุ่มนี้ได้เข้าไปรับการรักษาที่โรงพยาบาล หรือ โรงพยาบาลสนามที่ได้จัดตั้งทีมแพทย์เพื่อช่วยในการรักษา ผู้ป่วยทั้ง 3 กลุ่มนี้ จะได้รับการตรวจวัดค่าออกซิเจนด้วยอุปกรณ์ เครื่องวัดระดับออกซิเจนในเลือด เป็นประจำทุกวัน เพื่อที่จะดูว่ามีค่าออกซิเจนในเลือดมีระดับอยู่ที่ระดับปกติ หรือ ไม่ และ ถ้าหากลดลงทางแพทย์จะได้ทำการช่วยเหลือได้อย่างเต็มที่ในทันที

อีกหนึ่งกรณีที่สำคัญมาก และ พบในผู้ป่วยที่ติดเชื้อ โควิด -19 ระลอกที่ 3 นี้คือ ผู้ป่วยที่ไม่แสดงอาการอะไรเลย แต่ปอดก็ยังไม่ความผิดปกติ ยกตัวอย่าง เช่น เมื่อได้เข้ามาตรวจอาการที่โรงพยาบาลแล้ว ผู้ป่วยจะถูดจัดว่าอยู่ในกลุ่มอาการน้อย หรือ กลุ่มสีเขียว หมอจะพิจารณาให้กลับไปกักตัวรอดูผลที่บ้านได้ตามระเบียบ Home Isolation แต่เมื่อได้มากักตัวดูผลที่บ้าน ผู้ป่วยมักจะมีอาการแย่ลงและทรุดตัวลงอย่างไว อาจเป็นเพราะระดับออกซิเจนในเลือดลดลงก็เป็นได้

ซึ่งหากพบว่ามีอาการที่ทรุดลงจริงนั้น ผู้ป่วยควรที่จะรีบกลับไปพบแพทย์โดยด่วน นั้นจึงเป็นเหตุผลว่าทำไมควรที่จะตรวจวัดค่าระดับออกซิเจนในเลือดอยู่เสมอ จึงจำเป็นในการติดตามอาการของผู้ป่วยติดเชื้อ โควิด -19

ผู้ป่วยที่มีเครื่องวัดระดับออกซิเจนอยู่ที่ปลายนิ้ว (Pulse Oximeter) หรือนาฬิกาที่สามารถตรวจวัดค่าระดับออกซเจนในเลือดได้นั้น สามารถนำมาใช้ในการติดตามอาการติดเชื้อของตัวเองได้ โดย

  • ล้างมือให้สะอาด 
  • หนีบเครื่องไว้ที่นิ้วชี้ หรือ นิ้วกลาง
  • รอเครื่องแสดงผลระดับออกซิเจนในเลือด และ ชีพจรพร้อมกัน
  • วัดระดับออกซิเจนทุกวัน วันละ 3 เวลา แล้วจดบันทึก
  • ระดับออกซิเจนในเลือดปกติจะไม่ต่ำกว่า 95%

ผู้ป่วยควรที่จะตรวจวัดค่าหาระดับออกซิเจนในเลือดเป็นประจำอย่างสม่ำเสมอทุกวัน วันละ 3 เวลา และ เพื่อให้แน่ใจว่าค่าระดับออกซิเจนในเลือดไม่ต่ำกว่า 95% 

ปกติ หากลดลง หรือ มีอาการ ‘ภาวะออกซิเจนในเลือดลดลงหลังออกแรง’ ควรพบแพทย์ทันทีเพื่อที่แพทย์จะได้ทำการตรวจได้ในทันที

ภาวะออกซิเจนในเลือดลดลงหลังออกแรงมากเกินไป (Exercise-induced Hypoxia) สามารถตรวจโดย

  • วัดระดับออกซิเจนในเลือดก่อนทดสอบ
  • ทดสอบโดยปั่นจักรยานอากาศนาน 3 นาที หรือเดินไป -มาข้างเตียง 3 นาทีขึ้นไป
  • วัดระดับออกซิเจนในเลือดอีกครั้งเพื่อเปรียบเทียบกัน
  • หากลดลงมากกว่าหรือเท่ากับ 3 % ถือว่ามีภาวะ Exercise -induced Hypoxia

อย่างไรก็ตาม การตรวจวัดค่าออกซิเจนในเลือดหลังออกแรง ควรที่จะทำภายใต้การดูแลของแพทย์ หรือมีผู้ดูแลอยู่ที่บ้านอย่างใกล้ชิด เพราะอาจจะทำให้อาการนั้นทรุดลงหนักหลังจากที่ออกกำลังกายได้นั้นเอง และหากว่ามีค่าระดับออกซิเจนลดลงมากกว่าปกติหรือเท่ากับ 3% ผู้ป่วยควรรับไปพบแพทย์ให้เร็วที่สุด

ผู้ป่วยที่อาการหอบเหนื่อย หายใจลำบาก หรือ มีระดับออกซิเจนในเลือดต่ำต้องได้รับการรักษาอย่างเร่งด่วน รีบโทรสายด่วน 1669 หรือโรงพยาบาลใกล้บ้าน ด้วยความห่วงใย ดูแล และ รักษาตัวเองให้ปลอดภัย

บทความแนะนำ